|
 |
 |
| |
Çevre kişi üzerindeki dış etkilerin bütünüdür. Sağlık ise "yanlızca hastalık yada sakatlık olmayışı değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönlerden tam bir iyilik hali" olarak tanımlanmıştır. Kişinin sağlığını etkileyen en önemli etmenlerden birisi de yaşadığı çevredir.
Bu etmenler fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikolojik etmenler ile temel madde eksiklikleridir.
Sıcaklık, soğuk, ışın, travma, içme ve kullanma suyu, atıklar, konut sağlığı, iklim koşulları, hava ve su kirliliği, sağlığa az yada çok zarar verebilme ihtimali olan kuruluşlar fiziksel etmenleri, zehirler, kanser oluşumuna neden olan bazı etkenler kimyasal etmenleri, mikroorganizmalar, asalaklar ve mantarlar biyolojik etmenleri, çağdaş yaşamda sık duyulan stres vb. durumlar, sosyal kültürel ve ekonomik nedenler psikolojik etmenleri oluşturmaktadır.
Vitaminler, esansiyel aminoasitler veya yağ asitleri, mineraller gibi maddelerin yeterli alınamaması ise temel madde eksikliklerini oluşturmaktadır.
Çevresel etmenlerin kontrol altında tutulmaması o çevrede yaşayanların sağlığını olumsuz yönde etkiler.
Çevre Sağlığı koruyucu sağlık hizmetlerinden olup kişilerin sağlığının bozulmasını önlemeyi amaçlamaktadır.
Koruyucu sağlık hizmetleri geniş kitlelere hitap eder. Tedavi edici hizmetlerden daha ucuz ve daha etkilidir.
En gelişmiş teknolojiye sahip tedavi merkezleri veya hastanelerin mevcut olması sadece hasta olanların iyileştirilmesine yöneliktir. Yani sağlığın bozulmasını önleyici bir özelliğe sahip değildir.Oysa ki etkin ve verimli yürütülen çevre sağlığı hizmeti toplumun sağlığının korunmasına yönelik bir hizmettir.
Çevre sağlığı hizmetleri multi disipliner bir konu olup şehir planlarının oluşturulması, şehir altyapılarının oluşturulması, sanayi ve endüstri bölgelerinin teşkili, hava kirliliği, su kirliliği, gürültü kirliliği, endüstriyel atıklar, tıbbi ve tehlikeli atıklar, gıda kontrolü, konut hijyeni, kemirci vektör kontrolü ve benzeri hususları kapsamaktadır.
Tüm dünya ülkeleri 1978 yılında Kazakistanın Almaata kentinde yapılan Temel Sağlık Hizmetleri toplantısında ortak bir karar alarak Birinci Basamak sağlık hizmetlerine geçiş bildirgesini imzalamışlardır. Oysa ülkemizde 1930'lu yıllarda Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile başlayan bu hizmetleri yürütmek üzere Çevre Sağlığı Teknisyeni yetiştirmek üzere 1959 yılında açılan Çevre Sağlığı Kolejleri ile daha bilimsel hale gelmiştir.
Çevre Sağlığı Hizmetleri insanlığın var oluşu ile başlamıştır. Günümüzde yapılan arkeolojik çalışmalarda da bu hizmetlere ilişkin izler görülmektedir. |
|
| |
| |
Görev ve Sorumluluklar
- Bölgemizde su sanitasyonu çerçevesinde sağlık ocaklarımızla ortaklaşa olarak belirlenen 64 odak noktasından şehir şebeke suyunun bakiye kloru ölçülmektedir. Yine bu çercevede haftalık olarak bölgemiz şebeke suyundan bakteriyolojik su numunesi alınmakta çıkan sonuçlara göre ilgili kurumlarla işbirliği içerisinde gerekli çalışmalar yapılmaktadır.
- Yüzme sezonu boyunca insan ve toplum sağlığı açısından olumsuz bir duruma mahal vermemek için umuma açık yüzme havuzları denetlenerek,havuz sularından analiz için gerekli su numuneleri alınmaktadır.
- Deniz suyu çalışmaları yapılmakta,bu bağlamda bölgemiz sahil kesiminde belirlenen 16 odak noktasından yaz sezonu boyunca 15 günde bir deniz suyundan bakteriyolojik su numunesi alınmaktadır.
- Fert ve toplum ve çevre sağlığı ile güvenliğini, genel sağlığı tehdit eden ve/veya etkileyen risk faktörlerini/unsurlarını belirlemek, mevcut ve olası durumlarını izlemek, çevre sağlığı etki değerlendirme araştırma ve çalışmalarını yürütmek,
- Bu risk faktörlerine/unsurlarına ait, ilgili kurum kuruluş, tüzel kişilikler ve şahısların faaliyetlerini izlemek, murakabe etmek ve değerlendirmek,
- Bu faktörlerle/unsurlarla ilgili risklerin, tehditlerin ve etkilenmelerin azaltılması ve önlenmesine yönelik araştırma ve denetim hizmetlerini planlamak, uygulamak, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde gerekli tedbirleri almak/aldırtmak,
- Yıllık hizmet plan ve proğramlarını hazırlamak, uygulamak, uygulatmak, uygulamalarını denetlemek ve sonuçlarını değerlendirmek,
- Hizmetlerin yürütülmesi için gereken organizasyonu ve eşgüdümü sağlamak; bu konuda diğer resmi ve özel kuruluşlarla işbirliği yapmak,
- İstatistiki bilgilerin toplanmasında ilgili şubeye yardımcı olmak,
- Görev alanına giren özel ve resmi kuruluşların çalışmalarını denetlemek, çalışmaların niteliği ve niceliği hakkında veri toplamak, kurumları belli aralıklarla ziyaret ederek gereken uyarıları ve yönlendirmeleri yapmak,
- İlçe düzeyinde çevre sağlığı sorunlarını tespit etmek, nedenlerini araştırmak, çözümlenmesi için gerekli önlemleri almak,aldırmak ve önerilerde bulunmak,
- Görev ve yetkileri kapsamında toplum sağlığını doğrudan ve dolaylı olarak ilgilendiren konularda gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşlarla görüş alışverişlerinde bulunarak, gerekli görüşleri oluşturmak,
- İlgili birimler ve istatistik şubesiyle işbirliği içerisinde hizmet değerlendirmesi yapmak, saptanan aksaklıkların düzeltilmesini sağlamak ve değerlendirme sonuçlarını gelecek yılın plan ve proğramlarında gözönünde bulundurmak,
- Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 126. maddesi gereğince çalışanların sağlık ve portör muayenelerini kontrol etmek ve bu konuda diğer birimlerle işbirliği içerisinde çalışmaları yürütmek,
- İnsan sağlığını ilgilendiren eşya ve levazımatın üretildiği, muhafaza edildiği ve satıldığı işyerlerinin ve bu işyerlerinde çalışanların sağlık ve teknik yönden her türlü denetimlerinin yapılmasını sağlamak, söz konusu ürünlerden gerektiğinde usulüne uygun numuneler almak ve gerekli laboratuar muayenelerinin yapılmasını sağlamak,
- Piyasa denetimi ve gözetimi usül ve esasları doğrultusunda hava aromatize edici ürünler ile eşya levazım kapsamanındaki temizlik ürünlerinin denetlenmesini yapmak,
- Yetersiz ve dengesiz beslenmeye bağlı hastalıklar ve beslenme sorunlarını tespit etmek, araştırmak ve çözümlenmesi için önerilerde bulunmak; özellik gösteren gruplara yönelik düzenlenecek beslenme proğramlarını ilgili birimlerle işbirliği içerisinde uygulamak, uygulatmak ve değerlendirme yapmak,
- Gıda ve su kaynaklı hastalık ihbarının epidemiyolojik değerlendirilmesinde ve tedbirlerin alınmasında ilgili birimlerle işbirliği içerisinde gıda, su ve pestisit zehirlenmesi olaylarına en kısa sürede müdahale ederek, inceleme ve araştırmaları yapmak gerektiğinde numune almak, aylık zehirlenme istatistiklerini hazırlayarak İl Sağlık Müdürlüğü'ne göndermek,
- Halka yeterli ve sağlıklı su temini ile su kaynaklarının korunması konusunda araştırma düzenleme, geliştirme kontrol ve denetim hizmetlerini planlamak, denetlemek, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde gerekli her türlü tedbirleri almak veya aldırtmak,
- İller Bankası Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen içme ve kullanma suyu temini ve kanalizasyon sistemleri, geçici ve kesin kabulülleri ile ilgili çalışmalara ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde katılmak ve gerekli görüşleri oluşturmak,
- Kanalizasyon, çöp, sanayi artıkları vb. Katı ve sıvı atıklarla ilgili denetim ve ıslah hizmetlerini, ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği içinde yürütmek, gerekli önlemleri almak ve aldırmak,
- Vektör kontrol hizmetlerini düzenlemek, bu hizmeti veren Belediye ve diğer kuruluşların eğitim faaaliyetlerini yürütmek,
- Mesken ve topluma açık yerlerin sağlık denetim hizmetlerini yürütmek, hijyen kurallarına uygunluğunu sağlamak için gerekli önlemleri almak ve aldırmak,
- Hava, su ve toprak kirlenmesi ile ilgili hizmetleri denetlemek, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde gerekli önlemleri almak ve aldırmak,
- Görüntü kirliliği ile renk kirliliği konularında araştırmalar yapmak, izleme ve denetleme plan ve proğramlarını hazırlayıp uygulamaya koymak, sonuçlarına göre gerekli tedbirleri almak/aldırmak,
- Elektromanyetik kirlilikle ilgili araştırma ve denetim faaliyetlerini yürütmek, gerekli tedbirleri almak ve aldırmak,
- Radyasyon sağlığı ve güvenliği (İyonlaştırıcı olamayan radyasyon dahil) hakkındaki çalışmaları ilgili birim, kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde yürütmek, gerekli tedbireri almak ve aldırmak,
- Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca verilen izin ve ruhsatlandırma aşamasında oluşturulan inceleme kurullarına iştirak etmek ve görüş bildirmek,
- 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 23. maddesi gereği " Halk sağlığını ilgilendiren acil durumlarda gerektiğinde Sağlık Bakanlığının müdahale hakkı saklıdır" ve 31. maddesi gereği " Sağlık Bakanlığı'nın genel sağlığın korunması ve hijyen ile ilgili olarak, diğer mevzuattan kaynaklanan görev yetkileri saklıdır" hükümleri doğrultusunda ilgili kurumlarla işbirliği içerisinde hizmetleri yürütmek,
- Halkın sağlığını tehlikeye düşürecek; afetleri ve çevre değişmelerini izlemek, etkilerini araştırmak, doğal afetler ve olağanüstü durumlarda acil çevre sağlığı hizmetlerinin planlaması ve yerine getirilmesi ve çevre sağlığının korunması amacıyla ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak, gerekli tedbirleri almak ve aldırmak,
- Ölü defin ve nakil işlemleriyle, mezarlıkların yer seçimlerine ilişkin hizmetleri ilgili kuruluşlarla işbirliği içerisinde düzenlemek ve denetelemek,
|
|
| |
|
|
|